ฉี่ะบ่อยตอนกลางคืน

การขับถ่ายปัสสาวะถือเป็นเรื่องปกติของแต่ละคน ซึ่งไตจะทำหน้าที่ในการกลั่นกรองและขับของเสียออกจากร่างกายโดยผ่านกระบวนการทำงานของระบบปัสสาวะ และมีกระเพาะปัสสาวะคอยทำหน้าที่ในการเก็บกักปัสสาวะ เมื่อกระเพาะปัสสาวะเต็ม
จะทำให้รู้สึกปวดปัสสาวะและต้องไปถ่ายปัสสาวะ โดยปกติแล้วกระเพาะปัสสาวะของผู้ใหญ่ จะมีความจุประมาณ 400 – 500 cc เมื่อพิจารณาถึงปริมาณน้ำปัสสาวะที่ร่างกายผลิตในแต่ละวัน ผู้ใหญ่ จะถ่ายปัสสาวะประมาณ 4 – 6 ครั้ง/วัน แต่ในเวลากลางคืนเป็นช่วงของการ พักผ่อน นอนหลับ ไม่มีการดื่มน้ำหรือเครื่องดื่ม จึงทำให้ช่วงเวลากลางคืนจะมีระยะของการถ่ายปัสสาวะห่างออกไป ประกอบกับสมองกำลังอยู่ในช่วงการพัก จะต้องใช้การกระตุ้นจากกระเพาะปัสสาวะที่เต็มส่งการเตือนขึ้นไปยังสมองในระดับที่รุนแรง จึงจะทำให้ตื่นขึ้นมาถ่ายปัสสาวะ ทำให้โดยปกติจะต้องตื่นมาถ่ายปัสสาวะคืนละ 1 ครั้ง บางคนอาจจะไม่ต้องตื่นเลยหากถ่ายปัสสาวะก่อนนอนแล้ว แต่อย่างไรก็ตามในวัยสูงอายุอาจจะถ่ายปัสสาวะคืนละ 2 ครั้งได้โดยไม่ถือว่าเป็นความผิดปกติแต่อย่างใด

จำนวนครั้งของการถ่ายปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน มากกว่าคืนละ 2 ครั้ง ถือว่าผิดปกติ !!

สาเหตุที่ทำให้ถ่ายปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน
1. ดื่มน้ำมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่งตอนเย็น หรือก่อนนอน หากดื่มน้ำหรือเครื่องดื่ม เช่น น้ำผลไม้ หรือแอลกอฮอล์ จะต้องตื่นมาถ่ายปัสสาวะบ่อย
2. โรคทางหัวใจ ที่การทำงานของหัวใจบกพร่อง เนื่องจากในช่วงกลางวัน น้ำและเลือดจะคั่งอยู่บริเวณขา น่อง เมื่อนอนน้ำและเลือดจะไหลกลับมากกว่าช่วงกลางวัน ทำให้ผลิตปัสสาวะมาก
3. โรคทางระบบต่อมไร้ท่อ เช่น เบาจืด เบาหวาน ที่ทำให้มีปริมาณปัสสาวะมาก
4. กระเพาะปัสสาวะบีบตัวไวกว่าปกติ ทำให้กระเพาะปัสสาวะไม่สามารถรับน้ำปัสสาวะได้มากเหมือนคนปกติ
5. ยาบางชนิดที่มีผลในการขับปัสสาวะ หากได้รับยาในตอนเย็นจะมีผลทำให้ปัสสาวะตอนกลางคืนมากขึ้น
6. ต่อมลูกหมากโตในผู้ชายสูงอายุ ที่ถ่ายปัสสาวะไม่หมดในคราวเดียว หรือเกิดความผิดปกติของกระเพาะปัสสาวะร่วมด้วย
7. นอนไม่หลับ บ่อยครั้งที่สาเหตุของการถ่ายปัสสาวะบ่อยเกิดจากการนอน เกิดความวิตกกังวลว่าหากหลับแล้วเมื่อปวดปัสสาวะจะต้องตื่นขึ้นมาถ่ายปัสสาวะ จึงไปถ่ายปัสสาวะเสียก่อนจนเป็นนิสัย
8. โรคทางระบบประสาทและสมอง ที่ส่งผลต่อการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ เช่น โรคหลอดเลือดสมอง หรือ ก้อนเนื้องอก

• ผลกระทบของการลุกขึ้นมาถ่ายปัสสาวะบ่อยๆ
ผลกระทบโดยตรงของการต้องลุกขึ้นมาถ่ายปัสสาวะบ่อยๆ คือ การขาดการพักผ่อน สมองไม่ปลอดโปร่ง ทำให้ประสิทธิภาพในการทำงานตอนกลางวันลดลง อาจจะประสบอุบัติเหตุในการเดินทางตอนเช้า หรือในวัยสูงอายุมากๆ ที่มีภาวะกระดูกเปราะบาง เคยมีรายงานการหกล้มขณะเดินไปห้องน้ำจนทำให้กระดูกสะโพกหัก นอกจากจะกระทบต่อตัวผู้ป่วยเองแล้ว ยังมีผลกระทบต่อครอบครัวโดยเฉพาะอย่างยิ่งสามีหรือภรรยาที่นอนอยู่ในห้องเดียวกัน จะต้องตื่นขึ้นมาด้วยหากเกิดเสียงหรือแสงไฟขณะที่ผู้ป่วยลุกไปถ่ายปัสสาวะ

• แนวทางการตรวจรักษา
แพทย์จะซักประวัติ ทำบันทึก การดื่มน้ำและการถ่ายปัสสาวะ ตรวจร่างกาย ตรวจทางทวารหนัก หรือตรวจภายใน ส่งปัสสาวะและเลือดตรวจทางห้องปฏิบัติการ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ไม่ยุ่งยาก ใช้เวลาเพียงเล็กน้อย ก็จะสามารถให้รายละเอียดมากพอจะที่จะทำให้สามารถวินิจฉัยได้ ในบางรายอาจจะต้องทำการตรวจทางรังสี ส่องกล้องหรือตรวจการทำงานของกระเพาะปัสสาวะ เพิ่มเติม การรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ตรวจพบและการวินิจฉัย

(ข้อมูลจากหนังสือธรรมลีลา ฉบับที่ 96 พ.ย. 51 โดย ศ.นพ.วชิร คชการ หน่วยศัลยศาสตร์ระบบปัสสาวะ โรงพยาบาลรามาธิบดี , xn--12clj9bb2eq0czdm6md2hd.com)

ใส่ใจสุขภาพ ปัสสาวะบ่อย ตอนกลางคืน อย่าชะล่าใจ